Daden van Dirk III

In 1005 is Dirk III ruimschoots meerderjarig en is hij de nieuwe graaf in West-Frisia. In de jaren die volgen trekt hij steeds meer zijn eigen plan, wat hem in conflict brengt met andere machthebbers en uiteindelijk met de keizer die een strafexpeditie stuurt.

In 985 krijgt Dirk II, de grootvader van Dirk III, van de keizer het recht om land te ontginnen tussen de riviertjes IJssel en Lier, ongeveer het huidige Rijnmond-gebied. Eenmaal zelf aan de macht laat de kleinzoon het Merwedewoud bewonen. Dit gebied behoort officieel aan de bisdommen van Utrecht, Luik, Trier en Keulen. Dirk III heeft hier niets te zoeken. Dat hij ook nog belasting int bij deze boeren, maakt het er niet beter op.

Piraterij

Er is meer. Manschappen en handlangers van Dirk III houden schepen op de Merwede aan in de buurt van Vlaardingen. Ze eisen geld van de handelaren. Dat recht hebben ze niet en dus is het een vorm van piraterij. De illegale tolheffing zet de handelsstromen tussen Engeland en het keizerrijk onder druk. Handelaren, met name uit Tiel, komen tegen de praktijken van Dirk III in het verweer en doen hun beklag bij de keizer.  Die voelt de teruglopende handel ook in zijn eigen portemonnee, nu er minder winstbelasting in zijn schatkist belandt.

Baas boven baas

Waar de keizer in 1005 zijn neef nog met militaire middelen in zijn strijd tegen de Friezen ondersteunt, kiest hij 13 jaar later tijdens de Rijksdag de kant van de bisschoppen en handelaren. In conflicten tussen zijn graven en de bisschoppen kiest hij vrijwel altijd de kant van de bisschoppen. Om de keizerstitel te kunnen blijven dragen is hij namelijk afhankelijk van de steun van de paus, die aan het hoofd van alle bisschoppen staat.